In het primair onderwijs

Vragen en antwoorden protocollen opstart onderwijs 

In deze Q&A bundelt de PO-Raad de vragen die binnenkomen over de heropening van scholen in het primair onderwijs vanaf 11 mei (met uitzondering van het vso), de volledige opening vanaf 8 juni en over de protocollen die de PO-Raad gepubliceerd heeft. De lijst met vragen en antwoorden wordt steeds verder aangevuld.

Onderwerpen:

I Algemeen

Wat is de status van het protocol?

Een deel van de gestelde vragen gaat over het onderscheid tussen de verplichtingen die volgen uit het kabinetsbesluit om de scholen weer te openen en de richtlijnen die sociale partners in samenwerking met andere partijen hebben opgenomen in het protocol. De protocollen dienen als handreiking en zijn richtinggevend, maar bieden ruimte om hier handen en voeten aan te geven op de eigen school of scholen.

Hieronder de verplichtingen die volgen uit het kabinetsbesluit om de scholen weer te openen:

Ten aanzien van deze verplichtingen geldt natuurlijk dat niemand aan het onmogelijke kan worden gehouden. Als deze verplichtingen absoluut niet haalbaar zijn doordat bijvoorbeeld te veel leraren ziek zijn en vervangers niet te vinden zijn, kan het onmogelijke niet verwacht worden.

Naast de verplichtingen die volgen uit het kabinetsbesluit om de scholen te openen, gelden uiteraard de normale wetgeving, zoals het BW en de WMS. Dit betekent onder andere dat u over de invulling van de manier van vormgeven, met medezeggenschap te maken heeft.

Tot wanneer geldt het protocol? 

Zolang de huidige Corona maatregelen gelden en tot nadere instructie van het kabinet en het RIVM. 

Voor wie geldt de 1,5 meter afstand? De kinderen hoeven geen 1,5 meter afstand van elkaar te houden, waarom mag dan toch slechts de helft van het aantal leerlingen aanwezig zijn in het schoolgebouw? 

Zie de verplichtingen bovenaan. Leerlingen hoeven onderling geen 1,5 meter afstand te bewaren. Leerlingen moeten zo veel mogelijk 1,5 meter afstand bewaren ten opzichte van volwassenen (leraren en andere personeelsleden). En personeelsleden moeten 1,5 meter afstand ten opzichte van elkaar houden. Daarbij heeft het RIVM in haar advies expliciet rekening gehouden met het feit dat afstand houden voor bepaalde categorieën leerlingen in de praktijk lastig zal zijn. Zo is het in de praktijk onmogelijk om kleuters te verbieden op schoot van de meester of de juf te klimmen, en is het voor sommige leerlingen met gedragsproblemen ook heel lastig om afstand te houden. Een leerling met een gat in de knie heeft een pleister en een knuffel nodig, en leerlingen in het speciaal onderwijs hebben specifieke zorg nodig. Dat mag en is ook verantwoord. Het RIVM geeft aan dat uit onderzoek blijkt dat jonge kinderen ondervertegenwoordigd zijn in de patiëntenpopulatie. Als kinderen ziek worden, verloopt de ziekte mild. Om die reden is de kans dat ze het doorgeven aan een volwassene ook klein. Toch is het goed om, waar het kan, afstand tussen leerling en leerkracht te houden. Personeelsleden onderling moeten de afstand van 1,5 meter in acht nemen. 

Door aanwezigheid van de helft van het aantal leerlingen in de reguliere basisschoen, wordt de geringe kans op verspreiding onder kinderen en de effecten die dat heeft op de hele volksgezondheid, nog verder gereduceerd. 

Wat adviseren jullie over het gebruik van handgel?

Handdesinfectie voor kinderen is alleen effectief bij juist gebruik, dus onder toezicht. Handenwassen met water en zeep heeft de voorkeur boven het gebruik van handgel. Wij adviseren het schoolbeleid daarop in te richten. Is regelmatig handen wassen niet mogelijk, dan zou handdesinfectie alleen onder toezicht en bij voorkeur alleen in de bovenbouw moeten plaatsvinden.

Er is een dringend advies om met regelmaat handen te wassen (begin van de schooluren, voor- en na de pauze en na toiletmomenten). Ook hier voor geldt dat water en zeep, en papieren droogdoekjes afdoende zijn.

Hoe kunnen we de schoonmaak organiseren?

We adviseren om leermiddelen, speelmaterialen, devices etc. bij gebruik door meerdere leerlingen met regelmaat schoon te maken. Ontsmetten met desinfecterende middelen is niet nodig. We adviseren tevens de schoonmaak van het schoolgebouw dagelijks te laten plaatsvinden. Overleg met uw schoonmakers of schoonmaakbedrijf hoe dit georganiseerd kan worden. 

Desinfectie van oppervlakken heeft geen toegevoegde waarde ten opzichte reinigen met water en zeep. Wij wijzen op het gezondheidsrisico bij aanwezigheid van deze middelen in klaslokalen met kinderen.

Is er een sectorbrede richtlijn over schoonmaak in de schoolgebouwen? 

Er is geen sectorbrede richtlijn, protocol o.i.d. voor schoonmaak in de schoolgebouwen. Er bestaat ook geen kwaliteitskeurmerk voor de schoonmaak in schoolgebouwen.

Het RIVM geeft wel richtlijnen.

Waarom heeft het kabinet besloten dat in het regulier basisonderwijs de helft van het aantal leerlingen aanwezig mag zijn in de school en bij speciaal (basis)onderwijs en kinderopvang alle leerlingen? 

Het kabinet heeft daartoe besloten omdat het gemiddeld aantal leerlingen per klas in het regulier basisonderwijs aanzienlijk hoger ligt dan in het speciaal (basis)onderwijs en de kinderopvang. Vanuit epidemiologisch oogpunt is daarom halvering in die scholen niet nodig. Daarbij heeft het kabinet niet besloten dat er een uitzondering is voor reguliere basisscholen waar het aantal leerlingen per klas laag is ten opzichte van het gemiddelde. 

Mogen nieuwkomersscholen helemaal open vanaf 11 mei? 

Op 21 april heeft het kabinet besloten dat leerlingen in het basisonderwijs vanaf 11 mei ongeveer de helft van hun lestijd weer les krijgen op school, in kleinere groepen. De andere helft van de tijd krijgen zij werk mee voor thuis. Leerlingen in het speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs gaan vanaf 11 mei weer alle dagen naar school. 

Ook leerlingen in nieuwkomersvoorzieningen in het primair onderwijs mogen vanaf 11 mei weer naar school. Zolang het onderwijs hier plaats vindt in relatief kleine groepen van ongeveer 15 kinderen is het ook voor deze groep kinderen mogelijk om vanaf 11 mei weer volledig naar school te gaan. 

Het gaat hier alleen om het primair onderwijs aan nieuwkomers op schoollocaties die verbonden zijn aan een asielopvanglocatie en op schoollocaties die uitsluitend onderwijs geven aan nieuwkomers. 

Vanwaar de gegeven ruimte voor interpretatie van de ‘voorschriften’ voor de inrichting van de scholen t.b.v. 11 mei; m.a.w. waarom niet gewoonweg aantallen leerlingen per lokaal/verdeelsleutel per school of schoolplein of aantal volwassenen per m2 genoemd?

De situatie in het basisonderwijs is zeer gevarieerd. Daarom is volstaan met een paar basisregels met daarbinnen ruimte voor invulling. Zie voor de basisregels Blok I algemeen van deze veelgestelde vragen.

Kinderen kunnen het corona-virus niet of nauwelijks doorgeven, waarom is het dan belangrijk dat:
cohorten gelijk blijven
– er looproutes komen
pauzes gescheiden plaatsvinden?

Om het geringe risico verder te verkleinen. Daarbij gaat het nog niet eens zozeer om de risico’s die individuen lopen (deze zijn namelijk erg klein), het gaat vooral om het voorkomen van verspreiding met het oog op de volksgezondheid, vanuit een epidemiologisch perspectief dus.

Weten jullie wanneer het “Overig Onderwijs” weer open zou mogen? Er wordt alleen gesproken over basis- en speciaal onderwijs. Het is mij niet bekend bij wie ik dit moet aankaarten. 

Het primair onderwijs (inclusief so en sbo) is per 11 mei weer open. Het voortgezet onderwijs (ook het voortgezet speciaal onderwijs) zal per 15 juni volgen. Een protocol voor het vso volgt nog.

II Aanwezigheid van leerlingen op school en lesaanbod

Mogen scholen besluiten om na de meivakantie (11 mei) nog enkele dagen dicht te blijven om een verantwoorde herstart te maken? 

Het kabinet heeft besloten dat de scholen op 11 mei opengaan, maar niemand is gehouden tot het onmogelijke. 

Mogen scholen de 50% onderwijstijd inrichten in halve dagen? 

Scholen beslissen zelf hoe zij de 50% onderwijstijd inrichten. Het ministerie van OCW heeft als uitgangspunt geformuleerd: hele dagen onderwijs (dus bijvoorbeeld leerlingen om de dag of 2 dagen/3 dagen afwisselend naar school). De reden voor hele dagen is om het aantal haal- en brengmomenten te beperken en om de arbeidsproductiviteit van ouders zo veel mogelijk te kunnen vergroten. Ook is het voor de BSO beter te organiseren. Het protocol voor heropening is gebaseerd op de uitgangspunten zoals deze door het ministerie zijn geformuleerd. Scholen dienen deze uitgangspunten te gebruiken bij de inrichting van het onderwijs, maar zijn uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor de keuzes ten aanzien van de uiteindelijke inrichting en mogen ervan afwijken. 

Moeten alle scholen nu alle klassen in halve klassen naar school laten gaan of anders geformuleerd, wat betekent ‘alle leerlingen 50%’ in de praktijk? 

Alle leerlingen komen 50% van de onderwijstijd naar school. De reguliere bezetting op een school mag nooit meer dan 50% tegelijkertijd zijn, tenzij de school ook voorziet in noodopvang (het is dus 50% plus noodopvang). De school organiseert het zo dat daarbij maximaal gebruik wordt gemaakt van de beschikbare ruimte. Dit kan betekenen dat gewerkt wordt met halve klassen of andere vormen van kleinere groepen, maar het is aan de school hoe dit precies vorm te geven. Deze vormgeving is uiteraard afhankelijk van grootte van de huidige groepen t.o.v. de lokaalgroottes, het onderwijsconcept, beschikbare leraren en andere school-specifieke situaties. Daarom schrijven wij geen 

expliciete groepsgrootte of oplossing voor. Dit plan kan het beste op het niveau van de school gemaakt worden. Wel geldt dat de leerlingen zoveel mogelijk verspreid worden over de school/lokalen. 

Komt de 50%-norm van het RIVM? 

Dit is een kabinetsbesluit. 

Mag een school ervoor kiezen om de ene week de ene groep kinderen naar school te laten gaan en de andere week de andere groep? 

Binnen de verplichtingen zoals die gelden, is het mogelijk ervoor te kiezen het ene cohort de ene week fysiek op school les te geven en de andere groep de andere week. De verplichtingen staan bij I-Algemeen in deze veelgestelde vragen. 

Mag een school ervoor kiezen om alle kinderen volledig naar school te laten gaan (bijvoorbeeld in het geval van kleine(re) scholen)? 

Uit het kabinetsbesluit volgt dat alle leerlingen de helft van de onderwijstijd fysiek les op school krijgen en dat in het regulier basisonderwijs de helft van de leerling populatie aanwezig is (plus noodopvang). Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen grote(re) en kleine(re) scholen. Het aantal leerlingen/omvang school is niet van invloed op de regel dat telkens maar de helft van het aantal leerlingen fysiek op school is. 

Hoeveel kinderen mogen er maximaal in een lokaal? 

Het uitganspunt is dat de helft van de leerlingen van een school op een dag aanwezig zijn en dat deze optimaal verspreid worden over de (lokalen van de) school. Er geldt geen absoluut maximumaantal leerlingen per lokaal of school. 

Wat is de regel als leerlingen 12 jaar of ouder zijn? 

Voor alle leerlingen in het primair onderwijs (m.u.v. vso) gelden dezelfde maatregelen, er wordt dus geen onderscheid gemaakt tussen basisschoolleerlingen van jonger dan 12 jaar en basisschoolleerlingen van 12 jaar en ouder. Ook niet in het so en sbo. 

Is een schoolbestuur verplicht om ook de 4-jarigen les te geven en op te vangen vanaf 11 mei? 

De leerlingen in groep 1 hebben recht op onderwijs. Dat betekent dat ook deze leerlingen weer welkom zijn op school vanaf 11 mei. Net als alle andere leerlingen. Dat geldt ook voor de leerlingen die nog niet gestart waren en vanaf 11 mei starten. 

Mogen scholen vierjarigen weigeren om op 11 mei naar de basisschool te komen “omdat ze niet leerplichtig zijn”?

Leerlingen van 4 jaar zijn nog niet leerplichtig, maar hebben wel recht op onderwijs. De leerplicht begint bij 5 jaar. Scholen mogen leerlingen niet weigeren omdat ze nog niet leerplichtig zijn.

Hoe ga ik om met kinderen die vier jaar worden en nieuw op school komen of nog moeten “wennen”? Ouders mogen niet mee naar binnen en ik weet niet of de leerkracht voldoende aandacht kan hebben, zeker de eerste weken niet wellicht?

Leerlingen van 4 jaar zijn nog niet leerplichtig, maar hebben wel recht op onderwijs. Als een ouder twijfelt over een soepele start in deze omstandigheid, dan kan de ouder ervoor kiezen om de schoolstart uit te stellen. Dat kan in sommige situaties (voor sommige leerlingen) wenselijk zijn, maar dat hoeft niet. Overleg met de betreffende leerkracht kan deze zorg wellicht wegnemen.

Moet de school volledig thuisonderwijs organiseren voor leerlingen die vrijgesteld worden van fysiek onderwijs? 

Fysiek onderwijs heeft de prioriteit van de school en leraren. Afstandsonderwijs/thuisonderwijs komt daarna. Op basis van de mogelijkheden die een school redelijkerwijs heeft. 

Moet de school volledig thuisonderwijs organiseren voor leerlingen van ouder(s)/verzorger(s) die ervoor kiezen om hun kinderen thuis te houden omdat ze het niet aandurven om hun kind naar school te laten gaan? 

Fysiek onderwijs heeft de prioriteit van de school en leraren. Afstandsonderwijs/thuisonderwijs komt daarna. Op basis van de mogelijkheden die een school redelijkerwijs heeft.

Met vragen over het opstarten van de scholen kunt u terecht bij de lokale jeugdgezondheidszorg (soms JGZ, GGD of CJG geheten). U kunt met de JGZ ook van gedachten wisselen over specifieke gezondheids- of verzorgingsvragen van individuele kinderen, of over extra aandacht en zorg die buiten het onderwijs nodig is.

In het protocol staan een tweetal regels vermeld wanneer leerlingen kunnen worden vrijgesteld van fysiek onderwijs. Onduidelijk is of de school in dat geval verantwoordelijk is om volledig thuisonderwijs te organiseren. Kunt u hier uitsluitsel over geven?

Fysiek onderwijs heeft de prioriteit van de school en leraren. Afstandsonderwijs/thuisonderwijs komt daarna. Op basis van de mogelijkheden die een school redelijkerwijs heeft.

Bij ons op school zijn twee cohorten gevormd, nl. groepen die maandag/donderdag en groepen die dinsdag/vrijdag hele dag (08.30-15.00) onderwijs krijgen. Hierdoor komen sporttrainingen en zwemlessen voor bv. groepen 3 onder druk te staan op vrijdagmiddag. Ik veronderstel dat school leidend is in deze.

Het is een uitzonderlijke situatie waarbij de schooltijden tijdelijk aangepast zijn: leerlingen zijn leerplichtig en daarmee is de school leidend.

Vanaf welk moment mogen er weer groepsactiviteiten zoals schoolreisjes, vieringen en excursies, musicals georganiseerd worden? 

In het protocol adviseren wij om geen groepsactiviteiten te organiseren. Het protocol geldt zolang de nieuwe maatregelen van het kabinet gelden. Hoe dit er op langere termijn uit gaan zien, valt nu nog niet te zeggen. 

In geval activiteiten zoals een musical digitaal georganiseerd kunnen worden en de harde richtlijnen in acht worden genomen, is het wel mogelijk. 

Moeten scholen naast het fysieke onderwijs ook onderwijs op afstand blijven geven aan de leerlingen die die dag niet op school zijn, of zijn scholen vrij om die keuze te maken? 

In het protocol geven partijen hierover het volgende aan: De leerlingen krijgen de helft van hun reguliere onderwijstijd aangeboden op school. Het aanbod wordt aangevuld met een vorm van onderwijs op de dagen dat leerlingen niet op school zijn, dit laatste geldt enkel voor wat in redelijkheid haalbaar is voor de leraren. 

Mogen een logopodist, caesartherapeut en schoolmaatschappelijk werk(st)er weer werkzaamheden uitvoeren in de school? 

Zorgverlening in de school door bijvoorbeeld ambulante (jeugd-) hulp kan weer worden opgestart. Daarbij moeten zij ook de RIVM-richtlijnen volgen. 

Mogen ouders in de school komen om de medische verzorging van hun kind uit te voeren?

Ouders mogen niet in de school komen. Als er sprake is van noodzakelijke medische verzorging voor een kind die door zijn/haar ouders uitgevoerd wordt, dan adviseren wij om in gesprek te gaan en te bespreken hoe deze zorgverlening op een veilige manier kan worden uitgevoerd. (conform de zorgverlening in de school door bijvoorbeeld ambulante (jeugd-)hulp waarbij de RIVM-richtlijnen gevolgd worden).

Ik hoop dat u onze gemeente kunt adviseren over de volgende vraag. Het is ons niet helemaal duidelijk in hoeverre de afgekondigde maatregelen m.b.t. het onderwijs, specifiek het (gedeeltelijk) heropenen van basisscholen, ook gelden voor particuliere (basis)scholen en hun BSO’s?

Het is niet expliciet zo genoemd, maar alle basisschoolkinderen gaan op 11 mei weer naar school. Zij moeten dus ook weer naar de BSO kunnen.

Wie bepaalt of de school open of dichtblijft?

De overheid heeft bepaald dat alle basisscholen op 11 mei weer opengaan.

Hoe moet de school (specifiek SO/SBO) omgaan met fysiek contact i.v.m. begrenzing van leerlingen?

Wanneer leerlingen gedrag vertonen waarbij fysiek ingegrepen moet worden door leraar/begeleider kan deze handeling zonder gezondheidsrisico worden uitgevoerd. Wanneer de situatie ernstiger is en een leerling een gevaar voor zichzelf en/of andere vormen, en daarom door meerdere volwassenen fysiek begrensd dienen te worden heeft dit wel gevolgen. Vooropgesteld dat alleen leerlingen en volwassenen zonder gezondheidsklachten aanwezig zijn in de school moet men incidenteel deze handelingen uit kunnen voeren omwille van de veiligheid. Omdat deze situatie zich meestal onverwacht voordoet zijn medewerkers niet in staat beschermende kleding aan te trekken. Wanneer medewerkers vaak de-escalerend moeten optreden, dan kan de school overwegen om andere maatregelen te nemen t.a.v. de schoolgang van de betreffende leerling.

Wat zijn de adviezen voor lichamelijke opvoeding/de gymlessen vanaf 11 mei?
 
De PO-Raad en het ministerie van OCW hanteren als uitgangspunt dat gym een onderdeel is van het onderwijs. Leerlingen mogen dus weer bewegingsonderwijs volgen. Bij voorkeur wordt de gymles buiten gegeven, maar als dat nodig is bijvoorbeeld door het ontbreken van faciliteiten of door weersomstandigheden, is het ook mogelijk om gymles binnen te verzorgen. Lees het protocol van de KVLO.

In het protocol bewegingsonderwijs staat hierover het volgende: ‘de lessen worden in ieder geval tot 2 juni a.s. bij voorkeur buiten gegeven. Als er geen buiten-accommodatie beschikbaar is, of dit onwenselijk is (bijvoorbeeld in het speciaal onderwijs), dan worden er in een binnen-accommodatie (gymzaal/speellokaal) alleen matig-intensieve activiteiten verzorgd. Het virus lijkt in buitenlucht sneller te verdunnen, waardoor er minder risico op verspreiding is. Met een beperktere ventilatie en luchtkwaliteit in zalen is het daarom gewenst om matig-intensieve activiteiten te verzorgen zodat er minder zweet, luchtverplaatsing etc. vrijkomt. 

Naast het protocol bewegingsonderwijs vind je op een weeropschool.nl een schematisch overzicht van leerlijnen die buiten en binnen gegeven kunnen worden. Ook is er een lijst met veelgestelde vragen uitgewerkt door de KVLO.

Het protocol bewegingsonderwijs is opgesteld door de KVLO en het LO-platform in afstemming met OCW, AVS, RIVM en de PO-Raad.

Mogen leerlingen de kleedkamers gebruiken van de schoolgymzaal?

Dit is toegestaan.

Mogen leerlingen geweigerd worden als er te weinig leraren zijn? Bijvoorbeeld door een instroomgroep voor 4-jarigen te schrappen?

In zijn algemeenheid geldt dat als er te weinig leraren zijn, groepen leerlingen naar huis kunnen worden gestuurd. Dat is ook in een normale situatie zo.

In het Corona onderwijsbulletin #9 van OCW staat over 4-jarigen het volgende: Instroom van nieuwe 4-jarigen na 11 mei: ook zij zijn welkom op school OCW en SZW krijgen signalen dat sommige scholen kinderen die net 4 geworden zijn, niet willen laten instromen. Zoals ook op Rijksoverheid.nl al eerder gemeld: Een school mag deze kinderen niet weigeren. Er is door het kabinet besloten dat alle kinderen weer een deel van de tijd naar school gaan. Dat geldt ook voor 4-jarigen die nu voor het eerst naar school gaan.

Wat is het advies omtrent het afnemen van de toetsen van het LVS in deze periode? 

Het afnemen van een jaarlijkse volgtoets is geen wettelijke verplichting. Aangezien er geen verplichting is kan er eigenlijk geen richtinggevende uitspraak worden gedaan over het al dan niet (verplicht) afnemen van een volgtoets. Het is vooral belangrijk dat scholen zelf gaan afwegen óf en waarom ze gaan toetsen. Het is ook mogelijk dat scholen op maat gaan toetsen.  
 
Verschillende LVS-aanbieders geven advies omtrent hun eigen toetsen op hun websites. Een mogelijk alternatief voor scholen die deze periode (nog) niet willen toetsen, is bijvoorbeeld het afnemen van de toetsen aan het begin van het schooljaar. Dit is mogelijk omdat de normering hiervoor wordt aangepast. 

Mogen leerlingen douchen na de gymles? 

Leerlingen douchen na de les niet op school, maar thuis. Zie ook het protocol Heropening Bewegingsonderwijs van de KVLO. 

III In en rondom schoolgebouw

TSO moet door het onderwijs zelf worden verzorgd, dit betekent dat onze leerkrachten geen pauze hebben. Arbo-technisch mag dit niet en ook de MR zal hiervoor geen instemming gaan verlenen. Hoe gaan we hiermee om? 

Voor de pauzes van de groepsleraar kunnen vakleerkrachten, ambulante leraren, evt. aanwezige stagiaires en ondersteunend personeel een rol spelen. Een andere mogelijkheid is – maar dit is sterk afhankelijk van de mogelijkheden van het schoolplein – om twee groepen tegelijkertijd maar fysiek gescheiden van elkaar pauze te geven en daarbij toezicht door een van de twee leraren. 

Mogen de kinderen die op een bepaald moment op school zijn (bijvoorbeeld groep 2-4-6 en 8) nu wel of niet tegelijkertijd op de speelplaats pauze houden? Voor hen geldt de 1,5 meter regel niet, maar ik hoor tegenstrijdige berichten hierover. 

De groepen worden tijdens de pauze ook uit elkaar gehouden. Dit kan door de pauzetijden te spreiden en door het schoolplein ruimtelijk te verdelen of een combinatie van deze mogelijkheden. 

Groepen moeten op school gescheiden worden op het schoolplein. Er zijn scholen die met een halve bezetting alsnog veel leerlingen op school hebben; dat kan problemen opleveren bij het organiseren van pauzes op het schoolplein omdat deze groepen gescheiden moeten blijven. Hoe kan daaraan invulling worden gegeven?

Iedere situatie is natuurlijk anders – zeker met betrekking tot het schoolplein. Het is dus lastig om hierover richtlijnen te geven in een algemeen protocol. 

Spreiding van de pauzetijden in combinatie met het fysiek verdelen van het schoolplein zijn hierbij mogelijkheden. Over het algemeen geldt dat grote scholen ook grotere schoolpleinen hebben, misschien zelfs meerdere schoolpleinen (voor, achter en naast het gebouw). 

Hoe wordt het leerlingenvervoer georganiseerd? 

Het leerlingenvervoer wordt opgestart conform de reguliere procedure van leerlingenvervoer. Meer informatie is te vinden via Taxipro.nl.

Is er in het protocol ruimte voor een schoolfotograaf? Op school of in een studio bus buiten de school? 

Uitgangspunt bij het protocol is dat er zo min mogelijk volwassenen in het gebouw en op het schoolplein aanwezig zijn. Ook dient zoveel als mogelijk 1,5 meter afstand aangehouden te worden tussen volwassenen en kinderen. Keuze is uiteindelijk aan de school, met inachtneming van de richtlijnen van het RIVM. 

Is er in het protocol ruimte voor externe begeleiders en adviseurs (anders dan voor zorg voor leerlingen?), bijvoorbeeld externe lerarencoaches, trainers, onderwijsadviseurs e.d. 

De scholen gaan open voor het geven van lessen. Al het andere werk wordt in principe vanuit huis gedaan zoals nu. Dat zal in het algemeen ook gelden voor werkzaamheden van externen. 

Ouders mogen niet op het schoolplein komen en moeten op een plek afscheid nemen van hun kind. In sommige gevallen is het schoolplein dermate groot dat het meer ruimte geeft om juist wel afscheid te nemen op het schoolplein i.p.v. erbuiten waarbij juist minder ruimte is en de verkeersveiligheid is er ook niet naar. Mag in dit geval afgeweken worden? 

Deze richtlijn is geformuleerd om duidelijk te maken dat het nog steeds erg belangrijk is om afstand te houden tussen volwassenen. Ouders moeten dit ook begrijpen en volgen. Verwijzen naar dit protocol kan dan helpen. Als het in een bepaalde situatie juist veiliger is om ouders wel toe te laten op het schoolplein kan de school/schoolbestuur daartoe besluiten in afwijking van het protocol. 

Denk overigens ook aan gespreide starttijden zodat niet alle ouders en leerlingen tegelijkertijd komen. 

Wat zegt het protocol over hoe scholen op een veilige manier bereikt kunnen worden vanuit het oogpunt Corona-maatregelen en verkeersveiligheid? 

Het protocol gaat hier niet verder op in omdat iedere situatie anders is. Hier zijn geen algemeen geldende richtlijnen voor te geven. 

De scholen werken in cohorten van maandag/donderdag en dinsdag/vrijdag. Een school heeft nu bedacht om de schooldag op de vrijdag voor groep 1/2 al om 12 uur te beëindigen. In de normale situatie zijn deze jonge kinderen ook op de vrijdagmiddag vrij. Hiermee komen de kleuters niet aan de 50% onderwijstijd, maar wordt voortgeborduurd op de oorspronkelijke schooltijden. Mag dit?

De scholen zijn toegankelijk voor 50% van de leerlingen + de noodopvang. In deze tijdelijke situatie hebben scholen te maken met een opgave om naast het fysieke onderwijs ook een vorm van onderwijs te organiseren voor als de leerlingen niet naar school komen. Wij gaan ervan uit dat de school alle opties heeft overwogen om het onderwijs deze vorm te geven.

Wat zijn de protocollen of richtlijnen voor invalleerkrachten nu de scholen per 11 mei weer opgestart gaan worden? Wat kunnen en mogen invalleerkrachten verwachten?

Er zijn geen aparte protocollen of richtlijnen voor invalleerkrachten. Invalleerkrachten in dienst van de school of het bestuur vallen net zoals bijv. vakleerkrachten onder het personeel. Nee. De manier waarop invalleerkrachten worden ingezet, is dusdanig divers dat wij hier geen uniform advies kunnen geven. Wij adviseren scholen om de algemene richtlijnen toe te passen en op basis daarvan afwegingen te maken. Invallers zijn waarschijnlijk hard nodig omdat er leraren ziek zijn of om andere redenen niet in de school inzetbaar zijn.

Mogen alle groepen tegelijk gebruik maken van het buitenspeelgoed: schommels, fietsjes, toestellen, en dergelijke? Of zou dat speelgoed elke keer schoongemaakt moeten worden?

Groepen spelen gescheiden van elkaar buiten. Scholen zouden ervoor kunnen kiezen het beschikbare buitenspeelgoed te verdelen over de groepen en vervolgens dit buitenspeelgoed te zien als materiaal dat gedurende de dag door meerdere leerlingen wordt gebruikt.

Mag een groep leerlingen zich verplaatsen van het schoolgebouw naar een sportveld of sportaccommodatie?

Het verplaatsen tussen een schoolgebouw en een andere onderwijs gerelateerde locatie (zoals een sportveld of gymzaal) is geen probleem. De afstand die hierbij wordt afgelegd speelt geen rol, mits het niet leidt tot vermenging van cohorten.

Als verplaatsen betekent dat er hulpouders of andere volwassenen betrokken moeten zijn bij de loop- fietsroute ontstaat er een nieuwe situatie. In dat geval is het niet de bedoeling om als groep te verplaatsen.

Mag spelbegeleiding op het plein wel door andere volwassenen worden begeleid? Denk hierbij aan vrijwilligers en pedagogisch medewerkers die normaalgesproken de TSO verzorgen?

Alleen medewerkers van de school kunnen hierin een rol spelen.

Voor gymonderwijs moeten jongere leerlingen geholpen worden met omkleden. Hoe zit het dan met de 1,5 meter afstand tussen leerling en leraren? 

Het RIVM geeft aan dat kinderen een kleinere rol spelen in de verspreiding dan volwassenen. Uit lopend onderzoek lijkt het dat de overdracht van het virus van kinderen onderling of van kinderen naar volwassenen minder vaak voorkomt. Naar school gaan en buitenspelen kan dus gewoon. 

Toch is het verstandig om de 1,5 meter maatregel tussen volwassenen en kinderen wel zoveel mogelijk toe te passen. Ook tussen basisschoolleerlingen en leraren. Maar, op momenten dat dit niet mogelijk is, zoals bij het helpen van jonge leerlingen bij het omkleden en bij medische handelingen, hoeft de 1,5 meter niet gehandhaafd te worden. 

Zie ook het protocol Heropening Bewegingsonderwijs van de KVLO.  

IV Gezondheid

Welke rol spelen kinderen in de verspreiding van het coronavirus? Wat zegt het RIVM hierover ten aanzien van de verspreiding tussen kinderen of van kinderen naar volwassenen?

Het RIVM geeft informatie over de verspreiding van COVID-19 onder kinderen of van kinderen naar volwassenen op hun site. Hier worden de verspreidingsrisico’s toegelicht en zijn er specifieke ‘vragen en antwoorden’ ten aanzien van afstandsregels en risicogroepen. De gepubliceerde richtlijnen op weeropschool.nl worden continu afgestemd met het RIVM.

Waarom wordt in so gebruik mondkapjes bij verzorging van leerlingen wel geadviseerd en niet in het reguliere onderwijs. Heeft dit te maken met het type onderwijs en type leerlingen, of zijn er nog andere redenen? 

In principe werken alleen de medewerkers die niet ziek zijn en/of niet tot de risicogroep behoren. Zie hiervoor de “Thuisblijf regels – gezondheid personeel” van het protocol. Beschermingsmiddelen zijn om die reden niet nodig. Of mondkapjes strikt noodzakelijk/verplicht zijn bij de verzorging van kinderen in het speciaal onderwijs wordt nog met het RIVM afgestemd. 

Graag zou ik ook meer informatie willen hebben over de criteria van risicogroepen. 

Zie informatie van het RIVM over risicogroepen

Hoe kunnen we als school omgaan met leraren die een partner hebben die behoort tot de zogenaamde risicogroep en niet naar school willen komen? 

In het protocol geven partijen als richtlijn: Personeelsleden met gezinsleden die in een risicogroep vallen, kunnen worden vrijgesteld van werk op school (keuze medewerker in overleg met werkgever). In andere gevallen zal in ieder geval overleg nodig zijn tussen school en medewerker. 

We mogen als werkgever geen gezondheidsvragen stellen. Medewerkers kunnen we hiervoor naar de bedrijfsarts laten gaan. Maar hoe kunnen we vaststellen of een gezinslid van een medewerker daadwerkelijk in de risicogroep valt?

Wij gaan ervan uit dat uit de gesprekken tussen schoolleiding en medewerker duidelijk wordt wat de risicogroep is en wie hieronder valt.

Ik begrijp uit het protocol dat het uiteindelijk de medewerker zelf is die beslist of hij/zij thuisblijft als hijzelf of een gezinslid in de risicogroep zit. Klopt dat? Of kun je toch vragen aan medewerkers om toch naar school te komen als de bemensing een groot probleem wordt?

Of iemand in een risicogroep zit bespreek je samen. Wij gaan ervan uit dat dit op basis van vertrouwen gebeurt. Als medewerkers – of gezinsleden – in de risicogroep zitten dan is onderbezetting op school geen argument om hen te vragen om toch naar school te gaan.

Bestaat de verplichting om het salaris door te betalen als iemand zelf beslist om thuis te blijven als een gezinslid in de risicogroep zit?

Als een gezinslid onder de risicogroep valt, dan blijft de medewerker thuis en is er een verplichting om het salaris door te betalen. Dit gesprek moet gevoerd worden tussen werkgever en werknemer en wij gaan ervan uit dat dit gebeurt op basis van vertrouwen. De werknemer kan wel thuis werkzaamheden doen. Ook dit wordt afgestemd met de werkgever.

Raden jullie het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen af?

Beschermingsmiddelen zijn niet nodig, in principe heb je geen corona. Bij klachten (zie thuisblijf regels – gezondheid personeel in het protocol) blijf je thuis.
Bij zorghandelingen worden de gebruikelijke beschermingsmiddelen toegepast (zoals medische handschoenen). Ook dienen de RIVM richtlijn gevolgd te worden (zoals handen wassen na het uittrekken van de handschoenen).

Hoe regelen we de veiligheid van ons personeel? 

De veiligheid is in geringe mate in het geding, aangezien de risico’s van overdracht van kinderen aan volwassen buitengewoon gering is. Daarom heeft het kabinet besloten dat de scholen open kunnen. Verder is er het protocol waarin dat uitgebreid wordt geadresseerd. 

Welke richtlijnen zijn er voor zwangere werknemers? 

Zie RIVM-richtlijn (zwangerschap en werk). Ons advies is om in afstemming met de werkgever en bedrijfsarts hier een zeer weloverwogen beslissing in te nemen. 

Waarom moeten werknemers in het onderwijs die in de risicogroep vallen, thuisblijven? Werknemers in het onderwijs staan toch in de RIVM-lijst van cruciale beroepen? 

Voor het onderwijs is besloten – op dringend advies van het RIVM – dat er een streng weringsbeleid wordt toegepast. Dus hoewel werknemers in het onderwijs wel in de lijst van cruciale beroepen staan, moeten zij toch thuisblijven als zij tot de risicogroep behoren.

De RIVM richtlijn zegt dat mensen werkzaam in cruciale beroepen of vitale processen met verkoudheidsklachten of bij zieke huisgenoot in overleg met de werkgever kunnen werken. Klopt dit? 

Voor het onderwijs is besloten dat medewerkers met klachten en/of met een zieke huisgenoot niet naar school gaan. 

Mogen leerlingen trakteren als ze jarig zijn? 

Wij adviseren om dit niet toe te staan. 

Op welke wijze verloopt het testen van met klachten? Via GGD, via bedrijfsarts? 

Het Outbreak Management Team heeft geadviseerd dat het laagdrempelig testen van leraren mogelijk moet zijn. De Rijksoverheid neemt dit advies over en er wordt aan gewerkt om dit te regelen. Wij houden u op de hoogte zodra hierover meer bekend is. 

Wat is de route voor het aanvragen van testen? RIVM verwijst naar de GGD en de GGD verwijst scholen naar de bedrijfsarts.

Het staat op dit moment nog niet vast waar de mogelijkheid van testen plaats zal vinden en hoe de doorverwijzing is. Wij houden u op de hoogte zodra hierover meer bekend is.

Wordt er door het ministerie van OCW of de PO-Raad gezorgd voor voldoende handgel, desinfecterende middelen, wegwerp handschoenen?

De scholen moeten zelf zorgen voor schoonmaakmiddelen. Het RIVM adviseert water en zeep. Bij het verlenen van (medische) zorgtaken worden wegwerphandschoenen op de gebruikelijke wijze gebruikt. De RIVM-richtlijnen geven adviezen over handenwassen na het helpen van kinderen bij hun toiletgang.

Wat kan ik als schoolbestuur doen als leerkrachten niet naar school durven komen?

In principe wordt verwacht dat leerkrachten weer aan het werk gaan. Toch zal er rekening gehouden moeten worden met het gevoel wat deze situatie heeft voortgebracht. Het gesprek tussen school en medewerkers zal hierover gevoerd moeten worden.

Als er voor een personeelslid geen goede (gezondheids-)redenen zijn om zijn werk niet op school te komen verrichten, kun je in overleg kijken of het personeelslid vanuit huis kan werken. Maar is dat niet mogelijk, bijvoorbeeld omdat er dan te weinig capaciteit is voor het geven van fysiek onderwijs, dan is het verstandig uit te leggen waarom het noodzakelijk is dat het personeelslid zijn werk op school dient te verrichten. Komt het personeelslid alsnog niet naar school, dan is sprake van werkweigering. In dat geval geldt: geen arbeid, geen loon. Blijft een personeelslid weigeren, dan kan dit in het uiterste geval een reden voor ontslag zijn.

Als iemand verkoudheidsklachten of andere corona gerelateerde klachten heeft en uit de test blijkt dat het geen corona is, mag hij/zij dan gewoon naar het werk, ondanks dat de klachten nog niet over zijn?

Als de uitslag van de test negatief is, dan mag iemand werken.

Hoe om te gaan met onderwijspersoneel en leerlingen met hooikoorts en/of langdurige verkoudheidsklachten?

Zowel leerlingen als onderwijspersoneel die aanhoudende klachten hebben met een voor hen bekende oorzaak (hooikoorts of chronische verkoudheidsklachten) hoeven niet geweerd te worden, tenzij de symptomen veranderen. Bij klachten anders dan iemand gewend is, moet de leerling of het personeelslid thuisblijven tot de (nieuwe) klachten voorbij zijn. Ouders en onderwijspersoneel kunnen bij twijfel contact leggen de huisarts. 

Voor meer informatie, zie de vragen en antwoorden op de website van het RIVM. Het RIVM heeft ook een handreiking langdurige neusverkouden kinderen gepubliceerd met meer informatie hoe hier specifiek mee om te gaan.

Hoe lang moet een leerling of personeelslid thuisblijven bij klachten/ziekte passend bij het Coronavirus?

Als er te veel leraren niet zijn vanwege ziekte of omdat zij tot de risicogroep behoren of anderszins, hoe kan de noodopvang en de opvang voor kinderen in kwetsbare posities dan georganiseerd worden?

De prioriteit ligt bij de noodopvang en het verzorgen van onderwijs. Voor afwezige leraren worden vervangers gezocht en aangesteld. Mocht dat niet lukken, dan treedt in werking dat tot het onmogelijke niemand gehouden is.

Kinderen kunnen het coronavirus niet of nauwelijks doorgeven. Waarom is het dan belangrijk dat: cohorten gelijk blijven, er looproutes komen, en pauzes apart zijn, e.d.? Dit lijkt tegenstrijdig. Waarom is dat toch nodig

Kinderen kunnen het nauwelijks doorgeven, de risico’s zijn erg klein. De toch al kleine risico’s kun je nog verder beperken door genoemde maatregelen.

Wat moeten we doen als blijkt dat er meerdere ouders besmet zijn met Corona na opening van de school op 11 mei?

Wanneer iemand in het huishouden van leerling of personeelslid coronagerelateerde klachten heeft dan bezoeken alle huisgenoten de school niet. Pas als blijkt dat diegene met klachten coronavrij is, dan kunnen de leerlingen weer naar school komen. Deze maatregelen moeten er aan bijdragen dat de besmettingsrisico’s in en om de school beperkt zijn.
Scholen hanteren daarmee een streng werend beleid. Daarnaast worden leerlingen door maximaal één volwassene naar school gebracht. Alle volwassen houden zich aan de 1,5 meter afstand. beleid voor personeelsleden (en leerlingen).

BHV-ers van onze scholen willen graag werken met mondkapjes. Het beleid is helder: in het onderwijs geen mondkapjes. Maar hoe zit dat met BHV-ers? Gelden daar andere regels voor?

Medische handelingen kunnen zonder extra persoonlijke beschermingsmiddelen worden uitgevoerd. Dat kan omdat er sprake is van een streng weringsbeleid, leerlingen en personeelsleden met klachten mogen niet in de school aanwezig zijn. In de gevallen dat handelingen worden uitgevoerd waarbij normaal gesproken beschermingsmiddelen, zoals handschoenen, worden gedragen, wordt geadviseerd deze nu ook te dragen. Extra middelen, zoals mondkapjes, zijn niet nodig.

In het protocol staat dat personeelsleden geen persoonlijke beschermingsmiddelen mogen dragen (mondkapje). Mogen leerkrachten anders besluiten? 

Uitgangspunt is dat conform het protocol medewerkers geen beschermingsmiddelen hoeven te dragen. In principe is er een streng werend beleid dat zegt dat alleen medewerkers en leerlingen op school aanwezig zijn, als zij niet ziek zijn. Ook komt er een testbeleid. Mocht iemand om – persoonlijke/moverende – redenen tóch een mondkapje willen dragen, dan lijkt ons dat dit mogelijk moet zijn.  

V Capaciteit

Mogen Pabo-studenten en onderwijsassistent-stagiaires stage lopen als op 11 mei de scholen opengaan? 

Dit is maatwerk op schoolniveau, in afstemming met de betrokken stagiair(es) en de opleiding. 

Mogen leerlingen geweigerd worden als er te weinig leraren zijn? Bijvoorbeeld door groep nul voor 4-jarigen te schrappen?

In het protocol staat dat bij afwezigheid van personeel (indien mogelijk) wordt vervangen. Indien dit niet mogelijk blijkt, is de school aan zet om te bepalen hoe zij het onderwijsproces zo goed als mogelijk voortzet. Vergelijkbaar met andere periodes waarin de beschikbaarheid van personeel beperkt is.

VI Opvang

Als een school toch kiest voor halve dagen, welke kinderen mogen dan naar de BSO? De middag- of de ochtendkinderen?

De kinderen mogen gebruik maken van de BSO op de dag dat ze naar school gaan. Dit kan afwijken van de reguliere dagen dat de kinderen naar de BSO gingen.

Zijn scholen ook nog verantwoordelijk voor de opvang van kinderen van ouders met vitale beroepen? 

De noodopvang voor leerlingen in kwetsbare posities en voor leerlingen van ouders met cruciale beroepen blijft bestaan en is prioritair. Afstemming met betrokken organisaties is hierbij van belang. Bij noodopvang dient rekening gehouden te worden dat er tussen groepen wisselende samenstellingen zoveel mogelijk worden beperkt. 

Kinderen in de noodopvang gaan volledig naar school. Dit drukt op de leerlingenaantallen van de gehalveerde groepen. Hoe hiermee om te gaan? 

Het aantal leerlingen in de school is ongeveer de helft plus de noodopvang. Bij noodopvang dient rekening gehouden te worden dat er tussen groepen wisselende samenstellingen zoveel mogelijk worden beperkt. 

Scholen heropenen, maar tegelijkertijd blijft de noodopvang van kracht. Wat wordt er vanuit de Rijksoverheid verwacht van deze scholen en de ouders?

Alle leerlingen komen 50% van de onderwijstijd naar school. De reguliere bezetting op een school mag nooit meer dan 50% tegelijkertijd zijn, tenzij de school ook voorziet in noodopvang (het is dus 50% plus noodopvang). Ouders die gebruik kunnen maken van de noodopvang kunnen dus voor de dagen dat dit nodig is, hun kind naar de noodopvang brengen (dit kan de eigen school zijn).

Geldt de compensatieregeling bijvoorbeeld ook voor ouders die hun kinderen naar een BSO van zo’n particuliere school sturen?

Ouders krijgen een vergoeding van de eigen bijdrage die ze betalen in de kosten voor de BSO. Dit loopt via de kinderopvangtoeslag. Als ouders die ontvangen, komen ze voor een vergoeding in aanmerking. Dit staat verder los van de school. Als ouders geen kinderopvangtoeslag ontvangen, gaat de compensatieregeling ook niet op.

Wij hebben vanaf 11 mei extra ruimte nodig om noodopvang en fysiek onderwijs op verantwoorde wijze te kunnen geven. In overleg met de gemeente wordt gekeken naar extra ruimte in bijvoorbeeld een dorpshuis. Nu is de vraag wie de extra kosten voor huur en schoonmaak moet betalen.

Als er noodopvang overdag nodig is en die kan binnen bestaande groepen worden geboden (bv omdat er toch een aantal kinderen niet komt of er nog ruimte in de groep was) dan vindt die noodopvang met gesloten beurzen plaats.

Alle noodopvang waarbij extra personeel, extra ruimte etc. nodig is buiten het normale aanbod van de locaties worden door de gemeente gefinancierd uit de hiervoor door het Rijk gereserveerde middelen.

Wanneer er onvoldoende medewerkers vanuit onderwijs en opvang beschikbaar zijn voor de noodopvang kan de gemeente menskracht inhuren en de kosten declareren bij het ministerie. Kunnen jullie dat bevestigen?

Alle noodopvang waarbij extra personeel, extra ruimte etc. nodig is buiten het normale aanbod van de locaties wordt door de gemeente gefinancierd uit de hiervoor door het Rijk gereserveerde middelen. Het is goed om goed in overleg te blijven met de gemeente over de noodopvang en de financiering.

Onze school heeft niet de capaciteit om per 11 mei a.s. naast het verzorgen van het (fysieke) onderwijs ook de noodopvang te verzorgen voor kinderen van ouders met cruciale beroepen en voor kwetsbare kinderen. Hoe kan de noodopvang toch worden voortgezet?

Als er noodopvang overdag nodig is en die kan binnen bestaande groepen worden geboden (bv omdat er toch een aantal kinderen niet komt of er nog ruimte in de groep was) dan vindt die noodopvang met gesloten beurzen plaats.

Alle noodopvang waarbij extra personeel, extra ruimte etc nodig is – buiten het normale aanbod van de locaties – wordt door de gemeente gefinancierd uit de hiervoor door het Rijk gereserveerde middelen.

De vraag naar noodopvang is groter dan de school kan bieden. Wat moet een school/bestuur doen bij knelpunten rondom de noodopvang?

Noodopvang is (extra) opvang voor kinderen met ten minste één ouder in een cruciaal beroep. Vanaf 11 mei kunnen kinderen van alle ouders weer op hun reguliere dagen naar de opvang, of ongeveer 50% van hun reguliere tijd naar school. Noodopvang is extra opvang op school, kinderdagverblijf, BSO of bij de gastouder, die geboden wordt wanneer ouders in een cruciaal beroep ivm de corona-crisis extra moeten werken, waardoor zij (meer) opvang nodig hebben.

Wanneer er knelpunten ontstaan in het aanbod van noodopvang doordat de vraag van ouders groter is dan het aanbod, zijn er vier scenario’s ontwikkeld die dienen als richtlijn om volgordelijk te handelen.   

Scenario 1

Zowel Onderwijs als Kinderopvang zoeken in eerste instantie zelf naar een oplossing.

  1. Het onderwijs probeert noodopvang allereerst zelf te realiseren binnen de reguliere onderwijstijd. Lukt dat niet dan schakelt men naar scenario 2;
  2. Ook de kinderopvang probeert het eerst zelf op te lossen in de reguliere openingstijden voor de reguliere klanten. Lukt dat niet dan volgt scenario 2.

Scenario 2

Kinderopvang en/of onderwijs gaan gericht met elkaar in gesprek om de ontstane knelpunten gezamenlijk op te lossen: dit kan bv. door een gecombineerd aanbod te bieden in de school en/of op de kinderopvanglocatie (kinderdagverblijf of buitenschoolse opvang). 
Wanneer dit geen oplossing biedt voor de ontstane knelpunt, komt scenario 3 in beeld;

Scenario 3

Indien de situatie zich voordoet dat er geen passende oplossing is voor de grote vraag aan noodopvang is prioritering van de gebruikers noodzakelijk. Er is dient dan een doelgroepenbeleid te worden gehanteerd. De richtlijn is dat kinderen met contract voorrang hebben. T.a.v. overige noodopvang: lokaal is in te schatten welke verdere prioritering passend is.

Scenario 4

Als de school en de kinderopvang er niet uitkomen kan overlegd worden met de gemeente over een passende oplossing.

Mag, in verband met de noodopvang, een leerling uit cohort A meedoen met cohort B? Mag zo 50% + noodopvang worden geïnterpreteerd? 

Vermenging van de cohorten heeft niet de voorkeur. Maar strikt verboden is het niet. Dus deze oplossing is denkbaar.  

VII In te vullen door scholen en medezeggenschap

Hoe zit het met de (rol van de) medezeggenschap in het kader van het heropenen van de scholen? 

In het protocol staat hierover: 

“Bij de uitvoering van dit protocol wordt de medezeggenschapsraad betrokken op basis van de WMS, waarbij de termijnen voor overleg in redelijkheid worden ingevuld, zodanig dat snel besluiten kunnen worden genomen.” 

Als algemeen advies geldt dat het verstandig is je (G)MR goed te informeren en te betrekken bij alle onderwerpen die in deze corona-tijden spelen. Verder kunnen, afhankelijk van de wijze waarop scholen/schoolbesturen geven aan het heropenen van de scholen, specifieke medezeggenschapsrechten spelen. 

Hieronder staan de belangrijkste bevoegdheden van de (P)(G)MR opgesomd die een rol kunnen spelen bij het heropenen van de scholen en het toepassen van de protocollen: 

Gezien deze bevoegdheden van de (P)(G)MR, is het van belang om uw medezeggenschap erbij te betrekken. Bedenkt u dat bijvoorbeeld het vormgeven van het criterium van 1,5 meter afstand iets betekent voor de organisatie van uw school (adviesbevoegdheid MR). 

Maar de medezeggenschap is breder. De volgende bevoegdheden van het ouders/leerlingendeel van de MR zouden bijvoorbeeld ook een rol kunnen spelen: 

Het is aan te raden om goede proces- en werkafspraken te maken met de medezeggenschap. 

Indien de personeelskamer het toelaat kunnen leerkrachten met ten minste twee stoelen tussen elke leerkracht de personeelskamer gebruiken. Betekent dit dat je als je die afstand kunt realiseren je met meer dan drie personen in die ruimte mag? Zo ja, is dat dan niet in strijd met de regel dat je niet met meer dan drie personen in een openbare ruimte mag die sinds iets van 26 maart geldt? Is de personeelskamer wel of geen openbare ruimte?

Een personeelskamer behoort niet tot de openbare ruimte, maar wij adviseren om niet met meer dan 2 personen in de personeelskamer aanwezig te zijn – contact te vermijden – en om direct na schooltijd naar huis te gaan. Bij voorkeur ook lunchen in de eigen klas. Vergaderingen vinden van huis uit plaats.

Tot welk tijdstip heeft school de ‘verplichting’ leerlingen van ouders met een cruciaal beroep op te vangen? Geldt hiervoor de schooltijd tot 15:00u. die voor de meivakantie werd gehanteerd, of de nieuwe (reguliere) schooltijd tot 14:00u?

Het is aan de school om te doen wat er binnen haar mogelijkheden ligt om te voldoen aan de (nood)opvang van leerlingen met ouders in een cruciaal beroep. Afhankelijk van wat er in samenwerking met kinderopvangpartners te organiseren valt moet bepaald worden tot welk tijdstip de school de opvang verzorgt.

VIII Overig

Kan een werkgever aansprakelijk zijn voor een werknemer die corona oploopt op de werkvloer? 

Op een werkgever rust de wettelijke verplichting om zoveel als in redelijkheid mogelijk is, zorg te dragen voor een veilige en gezonde werkomgeving van werknemers. Dit wordt ook wel de zorgplicht genoemd. Concreet betekent dit dat een werkgever die maatregelen moet nemen en aanwijzingen moet verstrekken die redelijkerwijs nodig zijn 

om te voorkom vraag hoe deze zorgplicht moet worden ingevuld in het kader van het besmettingsrisico dat het corona-virus met zich meebrengt. Van een werkgever wordt verlangd dat hij rekening houdt met wat er over het risico bekend is en wat over het bestrijden en beperking van het risico bekend is. Daarom is het belangrijk dat je als werkgever de aanwijzingen van het RIVM en van de overheid (op)volgt én dat je actief controleert of werknemers zich aan deze aanwijzingen houden. Communiceer de aanwijzingen/het beleid richting werknemers en stel bij of vul aan als er nieuwe aanwijzingen beschikbaar komen. 

Een werknemer zal moeten aantonen dat de besmetting op het werk heeft plaatsgevonden. Dat zal niet eenvoudig zijn, maar hij wordt hierbij door de wet geholpen als een werkgever niet voldoet aan de zorgplicht. Daarom is het als werkgever belangrijk aan de zorgplicht te voldoen. 

Hoe dient een schoolbestuur om te gaan met schoolreizen die niet gemaakt kunnen worden en de daarvoor gemaakte kosten? En hoe zit het met de (vrijwillige) ouderbijdrage? 

Wij adviseren om de contracten die zijn gesloten te controleren en de algemene voorwaarden te bestuderen inzake bepalingen/clausules over onvoorziene omstandigheden en overmacht. Daarnaast is verstandig na te gaan of de verzekering de kosten dekt. Helaas is corona overmacht waardoor verzekeraars in veel gevallen niets zullen vergoeden, ook niet aan de bedrijven waar de schoolreizen georganiseerd zijn. Het is dus zaak om gezamenlijk te kijken naar een oplossing. 

OCW geeft aan dat de kosten die scholen al hebben gemaakt en niet meer vergoed krijgen van bedrijven waar de schoolreizen gepland zijn, van de Rijksbekostiging betaald kunnen worden. Er is hier sprake van bijzondere omstandigheden en overmacht. Het is in dit geval verklaarbaar en uitlegbaar dat er geen prestatie staat tegenover de gedane uitgave(n). 

Als een schoolbestuur nog geen kosten heeft gemaakt of de kosten kan terugkrijgen, staat het schoolbesturen vrij om de vrijwillige ouderbijdrage terug te betalen aan ouders of om er (later) andere activiteiten voor leerlingen voor te organiseren. Als scholen de kosten al hebben gemaakt en betaald vanuit de vrijwillige ouderbijdrage en deze niet kunnen terugkrijgen, dan ligt het niet in de rede dat ouders worden gecompenseerd vanuit de Rijksbekostiging. 

Is er een speciaal protocol voor BHV-mensen?
Iedere school is verplicht een schoolnoodplan (calamiteitenplan) te hebben. Zie verder hiervoor art. 15 Arbeidsomstandighedenwet.

Mag ik van mijn medewerkers vragen om in de meivakantie een dag of dagen te werken aan het plan en de invulling ervan, om op 11 mei open te gaan?

In de CAO PO staat:

8.2 Intrekking vakantieverlof bij rampen

1. Bij rampen en in andere zeer buitengewone omstandigheden kan de werkgever het vakantieverlof van de werknemer intrekken.

2. Indien de werknemer als gevolg van de intrekking van het verlof materiële schade lijdt, wordt deze schade hem door de werkgever vergoed.

In dit geval kan men zeker betogen dat van een ‘bijzondere omstandigheid’ zoals bedoeld in lid 1 sprake is. Van materiele schade als bedoeld in lid 2 is naar alle waarschijnlijkheid geen sprake omdat medewerkers toch niet op vakantie konden gaan. Wel wordt uiteraard het verlof op een ander moment alsnog toegekend. Indien dit niet mogelijk is, wordt het uitbetaald.

Klopt het dat leraren (deels) hun verplichte pauze moeten inleveren als scholen hele dagen onderwijs verzorgen zonder TSO?

Nee, leraren en andere medewerkers moeten hun pauzes of arbeidstijdenwet kunnen houden. Dat levert een heel ingewikkelde puzzel op. Daarbij kunnen verschillende oplossingsrichtingen worden gebruikt. Twee groepen die gescheiden van elkaar op het schoolplein hun pauze hebben, kunnen onder toezicht staan van een van de leraren. Andere medewerkers dan de groepsleraren kunnen een deel van de pauze-begeleiding op zich nemen, zoals onderwijsassistenten, directie en leraren met ambulante taken zoals IB-ers enz.

Moet een school aan het einde van het schooljaar wel of geen rapporten verstrekken? Is dat wenselijk nu de leerlingen twee maanden niet op school geweest, gevolgd door een periode van 50% onderwijs, aangevuld met onderwijs op afstand naargelang mogelijk is?

Het rapport is geen wettelijke verplichting. Of scholen in deze situatie wel of niet een rapport moeten gaan maken, is aan de scholen. Rapporten schetsen (vaak) een beeld van de brede ontwikkeling van het kind. Elk kind heeft deze periode een ontwikkeling doorgemaakt. De school kan ook onderzoeken of zij in deze unieke situatie (enkele) aanpassingen wil doen in het rapport, zo wordt de vraag breder dan enkel wel óf niet een rapport.

Oudergesprekken met of zonder rapport worden digitaal gevoerd.

Moeten parttime leerkrachten gekoppeld worden aan cohorten?

Hiervoor geldt geen verplichting. In situaties kan dit mogelijk een logische en passende oplossing zijn.

Hoe om te gaan met ouders die uit angst hun kind willen thuishouden? Hoe zit dit met leerplicht?

Wij adviseren scholen om hierover met ouders in gesprek te gaan en in kaart te brengen waar de ouders zich vooral zorgen om maken. Mogelijk kan een gesprek tot voldoende bevestiging leiden dat de school alles doet wat in haar macht ligt om de risico’s zo klein mogelijk te houden.

Wij adviseren om via uw registratiesysteem bij te houden welke leerlingen thuis blijven.

Mogen wij als school onze studiedagen door laten gaan? Ouders maken hier bezwaar tegen.

Studiedagen kunnen doorgaan (uiteraard mits men zich houdt aan de adviezen van het RIVM).

Terug