Betrouwbare informatie over onderwijs op afstand en weer op school

Vragen en antwoorden protocollen volledig openen onderwijs

Deze Q&A is een vervolgversie op de Q&A voor de volledige openstelling van het basisonderwijs vanaf 11 mei 2020. Het kabinet heeft op 24 juni jl. aangekondigd dat de coronamaatregelen per 1 juli zullen worden versoepeld. Om die reden hebben we onze protocollen aangepast en zo ook de Q&A.

Het protocol is opgesteld door PO-Raad, AOb, CNV Onderwijs, FvOv en AVS, in afstemming.

Onderwerpen:

I Algemeen

Wat is de status van het protocol?

Het protocol is een volgende versie van het protocol voor de volledige opening van het basisonderwijs. Deze nieuwe versie omvat enkele verruimingen en verduidelijkingen gebaseerd op het kabinetsbesluit van d.d. 24 juni 2020. Uit dat besluit volgen ook enkele verruimingen voor het basisonderwijs die gelden vanaf 1 juli 2020. We willen hier specifiek benoemen dat scholen om praktische redenen ervoor kunnen kiezen om de eventuele verruimingen bij de start van het schooljaar 2020-2021 in te laten gaan.

Het protocol is opgesteld door PO-Raad, AOb, CNV Onderwijs, FvOv, en AVS, in afstemming met Ouders & Onderwijs, het Lerarencollectief, Boink, BMK, BK, Voor Werkende Ouders, OCW en SZW. Dit protocol is gebaseerd op nadere adviezen van de betreffende autoriteiten en collegiaal getoetst door het RIVM.

Het protocol dient nadrukkelijk als handreiking voor de sector bij het volledig openen van de scholen. Het kabinetsbesluit tot de volledige opening van de basisscholen is leidend: vanaf 8 juni gaan alle leerlingen weer volledig naar school, met inachtneming van de RIVM-voorschriften. Bij de volledige opening zijn scholen en werknemers niet gehouden aan het onmogelijke.

De volgende regels zijn van toepassing:

  1. Alle leerlingen gaan volledig naar school.
  2. Tussen leerlingen hoeft geen 1,5 meter afstand bewaard te worden.
  3. Tussen alle volwassenen moet onderling 1,5 meter afstand bewaard worden.
  4. De school zorgt ervoor dat leerlingen vaak hun handen wassen.
  5. Na school gaat iedereen direct naar huis of de BSO.

Daarnaast blijven de hygiënemaatregelen van het RIVM van kracht – zoals het Outbreak Management Team (OMT) aangeeft, is het extra van belang dat die worden nageleefd. Het gaat daarbij om:

Bij de uitvoering van het protocol wordt de medezeggenschapsraad betrokken op basis van de WMS, waarbij de termijnen voor overleg in redelijkheid worden ingevuld, zodanig dat snel besluiten kunnen worden genomen.

Tot wanneer geldt het protocol?

Zolang de huidige corona-maatregelen gelden en tot nadere instructie van het kabinet en het RIVM.

Moeten we als school meegaan in de versoepelingen gezien de korte periode aan de zomervakantie en de reeds genomen besluiten voor bijvoorbeeld de musical? Er zijn al alternatieven ingezet en geregeld.  

De verruiming van het beleid tegen corona gaan in per 1 juli, maar scholen kunnen ervoor kiezen om het huidige beleid voor te zetten tot aan de zomervakantie. Daarmee hebben scholen de ruimte om voor de laatste weken geen nieuw beleid te gaan hanteren, te meer gezien de reeds genomen besluiten vanaf 8 juni. 

Is er ook een nieuwe versie van het protocol voor SO en SBO? 

Ja, er is ook een nieuwe versie van het protocol dat van toepassing is op SO en SBO.

Is er al een protocol van OCW over een (onverhoopte) uitbraak? 

Het is gebruikelijk dat scholen uitbraken van infectieziekten melden bij de GGD afdeling infectieziektebestrijding. De schoolleider of locatiemanager meldt een ongewoon aantal gevallen van een ziekte van vermoedelijk infectieuze aard bij de GGD. Dit geldt ook voor (mogelijke) corona-virusinfecties. Daarbij is een ongewoon aantal voor het primair onderwijs vastgesteld op 3 of meer (per groep).

De werknemer die in contact staat – of kort geleden heeft gestaan – met een persoon die besmet is met Covid-19 mag zijn arbeid niet verrichten. De werknemer heeft geen toegang tot de school en is verplicht zo spoedig mogelijk zijn werkgever van de situatie op de hoogte te stellen.  

Bij alle patiënten met een bevestigde corona-virusinfectie doet de GGD bron- en contactonderzoek. De GGD vraagt dan aan de patiënt met wie hij precies contact heeft gehad in de besmettelijke periode en neemt zo nodig maatregelen om verdere verspreiding tegen te gaan. Huisgenoten van een COVID-19-patiënt moeten tot 14 dagen na het laatste contact met de patiënt in thuisquarantaine blijven. Dat is omdat zij tot 14 dagen na het laatste contact nog ziek kunnen worden. Welke maatregelen precies genomen moeten worden op de school en of er meer personen getest moeten worden is afhankelijk van de omstandigheden en wordt bepaald door de GGD. De GGD neemt daarover contact op met de school. 

Zie voor meer informatie de website van de Rijksoverheid.

Voor personeel is bij infectieziekten het bepaalde van artikel 9 ZAPO-regeling (Bijlage XVI CAO PO 2019 – 2020) van toepassing.

Is er een sectorbrede richtlijn over schoonmaak in de schoolgebouwen?

Er is geen sectorbrede richtlijn, protocol o.i.d. voor schoonmaak in de schoolgebouwen. Er bestaat ook geen kwaliteitskeurmerk voor de schoonmaak in schoolgebouwen. Het RIVM geeft richtlijnen.

Hoe kunnen we de schoonmaak organiseren?

We adviseren om leermiddelen, speelmaterialen, devices etc. bij gebruik door meerdere leerlingen met regelmaat schoon te maken. Ontsmetten met desinfecterende middelen is niet nodig. We adviseren tevens de schoonmaak van het schoolgebouw dagelijks te laten plaatsvinden.

De nadruk ligt op contactpunten en de toiletbediening en dat de prullenbakken dagelijks worden dagelijks geleegd. Overleg met uw schoonmakers of schoonmaakbedrijf hoe dit georganiseerd kan worden. 

Desinfectie van oppervlakken heeft geen toegevoegde waarde ten opzichte reinigen met water en zeep. Wij wijzen op het gezondheidsrisico bij aanwezigheid van deze middelen in klaslokalen met kinderen.

De protocollen hebben ook flinke financiële consequenties. Extra materiaal, meer schoonmaak, meer uitval/vervanging, extra inzet personeel.  

De protocollen zijn een vertaling van het kabinetsbesluit. Wij horen dat veel scholen extra kosten maken als gevolg van de maatregelen rondom de corona-crisis. Wij adviseren dat scholen er rekening mee moeten houden dat de extra schoonmaak e.d. nog langere tijd kunnen aanhouden, en hier op te anticiperen bij hun begroting voor 2021.   OCW heeft eerder extra geld beschikbaar gesteld voor computers voor leerlingen en voor de noodopvang.

II Aanwezigheid van leerlingen op school en lesaanbod

Hoeveel kinderen mogen er maximaal in een lokaal?

Er geldt geen absoluut maximumaantal leerlingen per lokaal of school.

Wat geldt als leerlingen 12 jaar of ouder zijn?

In het po zijn alle scholen al volledig open en hoeven de leerlingen onderling geen 1,5 meter afstand te houden. Vanaf 1 juli geldt daarbij dat ook de 1,5 meter tussen leerlingen en leerkrachten/personeelsleden niet meer hoeft te worden gehandhaafd. Indien leerkrachten/personeelsleden dat willen, mag de afstand wel worden gehandhaafd.

Voor het v(s)o wordt de 1,5 meter-eis voor alle leerlingen onderling vanaf 1 juli losgelaten, ook als ze 18 jaar of ouder zijn. Er blijft gelden in het v(s)o dat de 1,5 meter afstand tussen leerling en leraar/andere personeelsleden altijd gehandhaafd moet worden en sbo.

Is een schoolbestuur verplicht om ook de 4-jarigen les te geven en op te vangen vanaf 8 juni?

Ondanks dat een 4-jarige leerling niet leerplichtig is, kan deze niet geweigerd worden. Dat betekent dat ook deze leerlingen weer welkom zijn op school vanaf 8 juni. Net als alle andere leerlingen.

Mogen scholen vierjarigen weigeren om op 8 juni naar de basisschool te komen “omdat ze niet leerplichtig zijn”?

Leerlingen van 4 jaar zijn nog niet leerplichtig, maar hebben wel recht op onderwijs. De leerplicht begint bij 5 jaar. Scholen mogen leerlingen niet weigeren, omdat ze nog niet leerplichtig zijn.

Vanaf wanneer gaan leerplichtambtenaren weer handhaven?

Tijdens de corona-maatregelen hebben de leerplichtambtenaren niet handhavend opgetreden. Het doel was om alle leerlingen in beeld te hebben en alle leerlingen zoveel mogelijk op school te krijgen, zonder sancties toe te passen als leerlingen niet kwamen.

De normale situatie wordt nu weer van kracht. Scholen moeten verzuim dus weer nauwkeurig gaan registreren. De leerplichtambtenaar kan een proces-verbaal opmaken wanneer duidelijk is dat kinderen aan de leerplicht worden onttrokken/zich aan de leerplicht onttrekken, wanneer er sprake is van luxe verzuim of wanneer er sprake is van absoluut verzuim.

Er zijn daarbij twee uitzonderingen mogelijk.

Ook na de zomer kan er handhavend worden opgetreden door leerplichtambtenaren. Hiervoor gelden dezelfde richtlijnen als hierboven beschreven. Voor leerlingen uit een risicogroep of met een gezinslid uit een risicogroep wordt in overleg met de school gekeken wat de beste oplossing is. De school dient deze leerlingen een onderwijsprogramma op afstand aan te bieden. De ervaringen van de afgelopen weken en maanden met afstandsonderwijs zullen helpen om ook het onderwijs aan die leerlingen te kunnen verzorgen. Na de zomervakantie kunnen leerplichtambtenaren ook handhavend optreden als deze leerlingen niet het door de school aangeboden onderwijs op afstand volgen.

Is er nu een verplicht continurooster? Kan het rooster aansluiten op de BSO? 

Het uitgangspunt is dat scholen terugkeren naar hun normale schoolrooster. Hierbij houden zij rekening met eventuele noodzakelijke gespreide breng- en haaltijden om voor voldoende afstand tussen volwassenen te zorgen. De buitenschoolse opvang (BSO) is open op normale tijden, zoals in het contract van ouders staat. Als een school de vaste schooltijden wil aanpassen, gelden de normale procedures, zoals afstemming met de medezeggenschapsraad van school. Ook heeft de school de verantwoordelijkheid voor een goede aansluiting van de kinderopvang op de schooltijden. Daarom zal school met de BSO’en afspraken moeten maken. Als een BSO mogelijkheden heeft het aanbod te verruimen met aangepaste openingstijden, zal de BSO dit ook eerst moeten afstemmen met de Oudercommissie van de BSO. Extra opvanguren worden in rekening gebracht bij de ouders. Ouders moeten wel instemmen met een contractuitbreiding en een wijzing doorgeven bij de Belastingdienst voor de kinderopvangtoeslag.

Wat betekent het wijzigen van schooltijden voor de aansluiting met de kinderopvang?

De school is verantwoordelijk voor goede aansluiting van de kinderopvang op de schooltijden en zal dit dus met de kinderopvang moeten afstemmen. De kinderopvang zal dit ook moeten afstemmen met de eigen oudercommissie, zeker gezien het feit dat extra opvanguren tot extra kosten leiden voor ouders.

Stel ik ga als school over op een continurooster, waardoor de BSO niet meer helemaal aansluit op de eindtijd van de school, kan ik dan van de externe partij die de BSO verzorgt verlangen de overbruggingstijd te verzorgen?  

Als de school normaliter (voor corona) geen continurooster had, is de school verantwoordelijk voor de aansluiting tot het reguliere ophaaltijdstip van de BSO. Zo staat het ook in de gespreksleidraad dat we samen met de kinderopvang hebben opgesteld: 

“Indien er geen aansluitende BSO geregeld kan worden, is de school verantwoordelijk voor opvang van de kinderen tot de reguliere ophaaltijd van de BSO.”  Het is dus primair aan de school (volgens de geldende procedures), als zij kiezen voor het tijdelijk voortzetten van het continurooster tot de zomervakantie, de verantwoordelijkheid te nemen om schooltijden te laten aansluiten aan de opvang.

Hoe moet er omgegaan worden met kinderen die vier jaar worden en nieuw op school komen of nog moeten “wennen”?

Leerlingen van 4 jaar zijn nog niet leerplichtig, maar hebben wel recht op onderwijs. Als een ouder twijfelt over een soepele start in deze omstandigheid, dan kan de ouder ervoor kiezen om de schoolstart uit te stellen. Dat kan in sommige situaties (voor sommige leerlingen) wenselijk zijn, maar dat hoeft niet. Overleg met de betreffende leerkracht kan deze zorg wellicht wegnemen.

Vanaf welk moment mogen er weer groepsactiviteiten zoals schoolreisjes, vieringen en excursies, musicals georganiseerd worden?

Bijeenkomsten op scholen met leerlingen, ouders en andere externen, zoals een musical of diploma-uitreiking zijn toegestaan. Hiervoor dienen de richtlijnen van het RIVM te worden gevolgd. Vanaf 1 juli betekent dat dat ook weer grotere groepen bijeen mogen komen, mits daarbij de 1,5 meter afstand in acht wordt gehouden. Er is geen maximum aantal bezoekers, mits er sprake is van reservering, triage van de (volwassen) bezoekers die de school binnen treden, placering en registratie als er sprake is van doorstroming en het onderling contact tussen mensen beperkt is. Als dat niet geval is, is er een maximum van 100 personen binnen en 250 personen buiten.

We realiseren ons dat veel scholen al alternatieve, vaak digitale vormen van musicals, afscheidsavonden etc. hebben georganiseerd op grond van de eerdere kabinetsbesluiten. We willen daarom benadrukken dat scholen zelf mogen kiezen of ze de verruiming voor de groepsactiviteiten al willen benutten, of dat ze de reeds gemaakte plannen tot aan de zomervakantie ongewijzigd laten.

Mag er bewegingsonderwijs plaatsvinden met hele klassen in de gymzaal of moet dit buiten? 

De lessen bewegingsonderwijs worden bij voorkeur buiten gegeven, maar er kan ook binnen worden gesport met inachtneming van de RIVM richtlijnen. Het advies om bij voorkeur buiten te sporten blijft dus hetzelfde. Voor meer info, zie het protocol KVLO.

Mogen leerlingen de kleedkamers gebruiken van de schoolgymzaal?

Dit is toegestaan.

Hoe zit het met muziek- en zanglessen op school? 

Voor muziekonderwijs geldt specifiek: zang en gebruik van blaasinstrumenten voor leerlingen in het primair onderwijs is toegestaan. Dit gaat dus over muziek- en zangles binnen het normale onderwijsaanbod in het primair onderwijs.

Hoe gaan we om met het traktatiebeleid?  

Het staat scholen en besturen vrij om te beslissen hoe om te gaan met traktaties.

III In en rondom schoolgebouw

Hoeveel leerlingen mogen er tegelijk op het speelplein?

Er geldt geen maximum voor het aantal leerlingen dat op een speelplein mag zijn.

Hoe wordt het leerlingenvervoer georganiseerd?

In het leerlingenvervoer hoeven leerlingen van het so/sbo/vso geen mondkapje te dragen als de afstand tot de chauffeur 1,5 meter is. Als dat niet haalbaar is, dan draagt de chauffeur een chirurgisch mond-neus kapje. De leerlingen hoeven dus geen mondkapje te dragen. Dit mag wel.

Mogen ouders weer in en om de school komen?

Belangrijk is dat volwassenen zich houden aan de RIVM richtlijnen zoals de 1,5 meter afstand. Volwassenen mogen de scholen weer in en de schoolpleinen op, zolang zij zich houden aan de richtlijnen en er triage van ouders/verzorgers is indien zij de school binnen treden. We adviseren om te kijken naar looproutes en gespreide starttijden zodat niet alle ouders en leerlingen tegelijkertijd komen en de 1,5 meter afstand beter gewaarborgd kan worden.

Er is onduidelijkheid of ventilatie-systemen en airco’s beslist uitgezet moeten worden. Het protocol zegt hier niets over. Kan ik de luchtsystemen gebruiken zoals ik gewend was?

Ja dit kan. Wel moet hierbij gemeld worden dat de richtlijnen hierover aangepast kunnen worden (afhankelijk of het RIVM hier een aangepast advies over geeft). Zie hierover de website van het RIVM.

Mogen ouders TSO verzorgen? 

Ja, dat mag. Ouders/verzorgers en andere vrijwilligers mogen de school weer in. Uiteraard met toepassing van de richtlijnen zoals beschreven in het protocol.

Mogen leerlingen tussen de middag naar huis om te lunchen?

Dat is mogelijk, gezien een continurooster niet verplicht is.

Zijn fysieke teamvergaderingen mogelijk?

Dit is ter beoordeling van het bevoegd gezag. Advies is nog steeds om na schooltijd naar huis te gaan. Tevens dienen de richtlijnen over veiligheid en hygiëne te allen tijde in acht genomen te worden.  

IV Gezondheid

Hoe kunnen we als school omgaan met leraren die een partner hebben die behoort tot de zogenaamde risicogroep en niet naar school willen komen?

In het protocol geven partijen als richtlijn:
– Personeelsleden met gezinsleden die in een risicogroep vallen, kunnen worden vrijgesteld van werk op school (keuze medewerker in overleg met werkgever en de behandelend arts).
– In andere gevallen zal in ieder geval overleg nodig zijn tussen school en medewerker.

Als werkgever mag je geen gezondheidsvragen stellen. Medewerkers kunnen we hiervoor naar de arbo-/bedrijfsarts laten gaan. Maar hoe kunnen we vaststellen of een gezinslid van een medewerker daadwerkelijk in de risicogroep valt?

Wij gaan ervan uit dat uit de gesprekken tussen schoolleiding en medewerker duidelijk wordt wat de risicogroep is en wie hieronder valt.

Uit het protocol blijkt dat het uiteindelijk de medewerker zelf is die beslist of hij/zij thuisblijft als hijzelf of een gezinslid in de risicogroep zit. Klopt dat? Of kun je toch vragen aan medewerkers om toch naar school te komen als de bemensing een groot probleem wordt?

Of iemand in een risicogroep zit bespreek je samen en de behandelend arts wordt geraadpleegd. Wij gaan ervan uit dat dit op basis van vertrouwen gebeurt. Als medewerkers – of gezinsleden – in de risicogroep zitten dan is onderbezetting op school geen argument om hen te vragen om toch naar school te gaan.

Bestaat de verplichting om het salaris door te betalen als iemand zelf beslist om thuis te blijven als een gezinslid in de risicogroep zit?

Als een gezinslid onder de risicogroep valt, dan blijft de medewerker thuis en is er een verplichting om het salaris door te betalen. Dit gesprek moet gevoerd worden tussen werkgever en werknemer en wij gaan ervan uit dat dit gebeurt op basis van vertrouwen. De werknemer kan wel thuis werkzaamheden doen. Ook dit wordt afgestemd met de werkgever.

Hoe regelen we de veiligheid van ons personeel?

De veiligheid is in geringe mate in het geding, aangezien de risico’s van overdracht van kinderen aan volwassen buitengewoon gering is. Daarom heeft het kabinet besloten dat de scholen open kunnen en er geen 1.5 m afstand meer hoeft te zij dus een kind en een volwassene. Verder is er het protocol waarin voorgaande uitgebreid staat geadresseerd.

Moet je als werkgever doen als personeel niet naar school durft te komen?

In principe wordt verwacht dat personeelsleden weer aan het werk gaan. Toch zal er rekening gehouden moeten worden met het gevoel wat deze situatie heeft voortgebracht. Het gesprek tussen school en medewerkers zal hierover gevoerd moeten worden.

Als er voor een personeelslid geen goede (gezondheids-)redenen zijn om zijn werk niet op school te komen verrichten, kun je in overleg kijken of het personeelslid vanuit huis kan werken. Maar is dat niet mogelijk, bijvoorbeeld omdat er dan te weinig capaciteit is voor het geven van fysiek onderwijs, dan is het verstandig uit te leggen waarom het noodzakelijk is dat het personeelslid zijn werk op school dient te verrichten. Komt het personeelslid alsnog niet naar school, dan is sprake van werkweigering. In dat geval geldt: geen arbeid, geen loon. Blijft een personeelslid weigeren, dan kan dit in het uiterste geval een reden voor ontslag zijn.

Welke richtlijnen zijn er voor zwangere werknemers? 

Zie RIVM-richtlijn (zwangerschap en werk). Ons advies is om in afstemming met de werkgever en arbo-/bedrijfsarts hier een zeer weloverwogen beslissing in te nemen.

Waarom moeten werknemers in het onderwijs die in de risicogroep vallen, thuisblijven? Werknemers in het onderwijs staan toch in de RIVM-lijst van cruciale beroepen?

Voor het onderwijs is besloten – op dringend advies van het RIVM – dat er een streng weringsbeleid wordt toegepast. Dus hoewel werknemers in het onderwijs wel in de lijst van cruciale beroepen staan, moeten zij toch thuisblijven als zij tot de risicogroep behoren.

De RIVM richtlijn zegt dat mensen werkzaam in cruciale beroepen of vitale processen met verkoudheidsklachten of bij zieke huisgenoot in overleg met de werkgever kunnen werken. Klopt dit?

Voor het onderwijs is besloten dat medewerkers met corona-gerelateerde klachten en/of met een zieke huisgenoot niet naar school gaan.

Op welke wijze verloopt het testen van met klachten? Via GGD, via bedrijfsarts?

Zie de informatie over testbeleid medewerkers op de website van het RIVM. De regie van het testbeleid ligt bij de GGD. Vanaf 1 juni kan iedereen zich met milde klachten laten testen. Zonder klachten heeft het geen zin om een test af te nemen. Zie hiervoor de website van de Rijksoverheid.

Wat is de route voor het aanvragen van testen?

Het beste is om de website van de Rijksoverheid hiervoor te raadplegen, ook omdat iedereen met milde klachten zich vanaf 1 juni kan laten testen.

Voor meer informatie, zie de vragen en antwoorden op de website van het RIVM.

Hoe lang moet een leerling of personeelslid thuisblijven bij klachten/ziekte passend bij het corona-virus?

Indien niet getest:
– Een leerling met klachten passend bij het corona-virus (neusverkoudheid en/of hoesten en/of koorts en/of verminderd ruiken en proeven) moet thuisblijven tot hij/zij 24 uur klachtenvrij is. Ouders melden de ziekte van hun kind bij de school en/of kinderopvangorganisatie, en die registreert dit.
– Een personeelslid met klachten bij het corona-virus (neusverkoudheid en/of hoesten en/of koorts en/of verminderd ruiken en proeven) moet thuisblijven tot hij/zij 24 uur klachtenvrij is.

Indien positief getest:
– Een leerling of personeelslid met klachten moet vanaf het moment dat de klachten ontstaan totdat de testuitslag bekend is, thuisblijven.
– Een leerling of personeelslid die positief getest is op corona moet thuisblijven en uitzieken tot minstens 7 dagen na het ontstaan de klachten en mag pas weer naar school en/of de opvang als hij/zij na deze minstens 7 dagen ook 24 uur geen klachten meer heeft.

Indien negatief getest:
– Een leerling of personeelslid met klachten moet vanaf het moment dat de klachten ontstaan totdat de testuitslag bekend is, thuisblijven.
– Een leerling of personeelslid die negatief getest is op corona, mag weer naar school en de opvang. Gaan de klachten niet over, worden ze erger of krijg je nieuwe klachten? Bel dan de huisarts. In een levensbedreigende situatie, bel je altijd 112.

Wat te doen als een vrijwilliger niet wil komen i.v.m. risico? 

Hiervoor geldt hetzelfde advies als voor overig personeel: ga met een vrijwilliger die niet tot de risicogroep behoort maar zich wel ernstig zorgen maakt, in gesprek. Kijk of er afspraken gemaakt kunnen worden over de precieze invulling van de werkzaamheden. Indien een individuele vrijwilliger toch behoefte heeft aan persoonlijke beschermingsmiddelen, kan daarover overlegd worden. Vanuit veiligheidsoverwegingen is het niet nodig. 

Geen beschermende maatregelen: wat als arbo-/bedrijfsarts dat wel adviseert? 

Het protocol zegt hierover het volgende: Indien een individueel personeelslid toch behoefte heeft aan persoonlijke beschermingsmiddelen, kan daarover overlegd worden. Vanuit veiligheidsoverwegingen is het niet nodig. Als de arbo-/bedrijfsarts dit wel adviseert, dient het advies opgevolgd worden (tenzij zwaarwegende redenen).

Onduidelijkheid in het protocol over de incubatietijd. Het staat er goed, maar niet iedereen begrijpt het: 7 of 14 dagen thuis na besmetting?   

Als je zelf besmet bent (leerling of leerkracht) dan blijf je 7 dagen thuis, en als je daarna 24 uur geen klachten hebt mag je weer naar school/aan het werk. Als iemand in het huishouden ziek is, dan blijf je 14 dagen thuis i.v.m. de incubatietijd van 14 dagen: je kunt besmet zijn zonder dat je het merkt, maar binnen 14 dagen klachten ontwikkelen. Je moet die periode dus thuisblijven om het risico van verdere besmettingen buitenshuis (terwijl je nog geen klachten hebt) te voorkomen. De persoon die zelf ziek is, ziekt tenminste 7 dagen uit + 24 uur klachtenvrij zijn.  

Mogen werknemers op vakantie naar het buitenland deze zomer? 

Voorop staat dat ieder het advies van het kabinet dient te volgen. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft bekend gemaakt dat vanaf 15 juni het reisadvies aangepast wordt. Vanaf dat moment is het weer mogelijk op vakantie te gaan naar andere landen binnen de EU/Schengenzone. Het reisadvies voor deze landen wordt aangepast van oranje (vakantiereizen afgeraden) naar geel (vakantiereizen mogelijk, let op risico’s). Vakantiereizen naar landen buiten het EU/Schengengebied worden voorlopig afgeraden. 

Voor de meest actuele informatie, raadpleeg de website Nederland wereldwijd.

Mag ik mijn werknemer verbieden om op vakantie te gaan naar een risicogebied?  

Negatief reisadvies (rood) en slechts noodzakelijke reizen (oranje)

Een werkgever mag er vanuit gaan dat een werknemer geen reis maakt naar landen waarvoor code rood of code oranje geldt (zie hiervoor het reisadvies van het Ministerie van Buitenlandse Zaken). Gaat een werknemer toch naar zo’n gebied, dan wordt een quarantaine van twee weken bij terugkomst dringend aangeraden.

Omdat een werknemer vooraf weet dat hij/zij bij terugkomst in quarantaine moet, kan het zijn dat de werknemer zijn werk niet (volledig) kan verrichten (omdat hij/zij fysiek op school aanwezig moet zijn). In dat geval kan gesteld worden dat het niet-werken voor risico van werknemer komt met als gevolg dat geen recht op loon bestaat. Het is verstandig de werknemer voor vertrek hierover schriftelijk te informeren. 

Veiligheidsrisico’s (geel) of geen bijzondere veiligheidsrisico’s (groen)

Naar landen met code geel of code groen kan gereisd worden, ook als dat niet noodzakelijk is. Vakantie wordt beschouwd als een niet noodzakelijke reis. Een werknemer kan daarom vakantie genieten in deze landen. 

Wat te doen als een werknemer ziek wordt gedurende of na een verblijf in een risicogebied?  

Als uitgangspunt geldt dat een zieke werknemer recht heeft op loondoorbetaling. Dit is anders wanneer de ziekte door opzet is veroorzaakt. Hiervan is echter (bijna) nooit sprake.

Als de werknemer bewust naar een risicogebied afreist, dien je er vanuit te gaan dat de werknemer daar niet naar toe reist met de intentie om ziek te worden. Dat betekent dat een werknemer in veel gevallen recht heeft op doorbetaling van zijn loon als hij/zij ziek wordt. Als werkgever kan je met de werknemer – in voorkomend geval – afspreken dat de ziektedagen als vakantiedagen worden geboekt. Een werknemer hoeft hieraan niet mee te werken, aan zijn/haar re-integratie moet dat wel.

Wat zijn de regels voor leerlingen die op vakantie zijn geweest in landen met een oranje of rood reisadvies?

Het wordt afgeraden om op vakantie te gaan naar ‘oranje landen’, voor ‘rode landen’ geldt een negatief reisadvies. Wie toch terugkomt uit een oranje of rood land wordt dringend geadviseerd 14 dagen in quarantaine te gaan. De quarantaine geldt ook voor kinderen van boven de 12 jaar. Omdat kinderen tot en met 12 jaar nauwelijks een rol spelen bij besmetting met het coronavirus geldt voor hen de uitzondering dat zij wel naar school mogen en aan sportactiviteiten mogen deelnemen. Als ouders van kinderen boven de 12 jaar naar oranje of rode landen op vakantie gaan, is het hun eigen verantwoordelijkheid om 14 dagen voor het begin van de school terug te zijn. Quarantaine na een vakantie in gebieden waarvan afgeraden wordt om er op vakantie te gaan is geen geldige reden voor verzuim. Scholen zullen in dat geval dus leerplicht moeten inschakelen. Scholen zijn in deze situatie niet verplicht om leerlingen afstandsonderwijs aan te bieden (maar het is ook niet verboden).

Wat zijn de regels voor ouders die op vakantie zijn geweest in landen met een oranje reisadvies?

Het wordt afgeraden om op vakantie te gaan naar ‘oranje landen’, voor ‘rode landen’ geldt een negatief reisadvies. Ouders die toch terugkomen uit een oranje of rood land worden dringend geadviseerd om 14 dagen in quarantaine te blijven. Zij moeten dus thuis blijven en mogen ook niet op school of op het schoolplein komen. Voor eventueel halen en brengen van kinderen zullen ze anderen moeten vragen.

Mag mijn kind met een verkoudheid naar school en de BSO?

Voor kinderen in groep 1 of 2 van de basisschool geldt dat zij bij een neusverkoudheid gewoon naar school en de BSO mogen, behalve:

Voor kinderen vanaf groep 3 geldt dat zij thuisblijven:

Het RIVM heeft een handreiking bij neusverkouden kinderen opgesteld. De handreiking wordt regelmatig aangepast aan nieuwe ontwikkelingen en inzichten. De meest actuele versie vindt u op de website van het RIVM.

Mogen we als school een leerling weigeren als deze leerling in een risicogebied (code rood of oranje) op vakantie is geweest?

Het advies over reizen naar landen met een negatief reisadvies zoals hierboven beschreven is ons inziens ook van toepassing op leerlingen. Het is een advies naar scholen om deze richtlijn te volgen en dit ook uit te dragen naar de ouders. Scholen kunnen de kinderen niet weigeren tenzij ze klachten hebben.

Waarom mogen kinderen in groep 1 en 2 wel met verkoudheid naar school?

Jonge kinderen zijn vaak verkouden en worden daarom nu vaak geweigerd op school omdat neusverkoudheid  een klacht van COVID-19 kan zijn. Bij kinderen verloopt COVID-19 echter niet ernstig en hun rol in de verspreiding van COVID-19 lijkt beperkt te zijn. Daarom kunnen kinderen tot en met groep 2 ook met een verkoudheid naar school.

Wat is de uitkomst van RIVM onderzoek naar besmetting onder kinderen?

Meer informatie over het corona-virus bij kinderen zie de website van het RIVM.

V Capaciteit

Wie betaalt vervanging voor leerkrachten uit de risicogroep? Het zal voor bepaalde leerkrachten nog maanden niet mogelijk zijn om voor de groep te staan. Overlegt PO-Raad met VF / verzekering? 

Het Vervangingsfonds bekostigt de vervanging mits je geen eigenrisicodrager bent. Bij eigenrisicodrager moet de school de vervanging zelf bekostigen. Zie voor meer informatie de website van het Vervangingsfonds.

Hoe gaan we om met de arbeidstijden en -rusttijden voor personeel? 

Het uitgangspunt is dat scholen vanaf 8 juni terugkeren naar hun normale schoolrooster. In dat geval zijn de arbeids- en rusttijden weer conform de situatie voorafgaand aan de sluiting van de scholen, en daarmee volgen de werknemers de werktijdenregeling van de school.

VI Overig

In het protocol staat dat personeelsleden geen persoonlijke beschermingsmiddelen mogen dragen (mondkapje). Mogen leerkrachten anders besluiten?

Uitgangspunt is dat conform het protocol medewerkers geen beschermingsmiddelen hoeven te dragen. In principe is er een streng werend beleid dat zegt dat alleen medewerkers en leerlingen op school aanwezig zijn, als zij niet ziek zijn. Mocht iemand om – persoonlijke/moverende – redenen tóch een mondkapje willen dragen, dan treden werkgever en werknemer hierover in overleg.

Kan een werkgever aansprakelijk zijn voor een werknemer die corona oploopt op de werkvloer?

Op een werkgever rust de wettelijke verplichting om zoveel als in redelijkheid mogelijk is, zorg te dragen voor een veilige en gezonde werkomgeving van werknemers. Dit wordt ook wel de zorgplicht genoemd. Concreet betekent dit dat een werkgever die maatregelen moet nemen en aanwijzingen moet verstrekken die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkom vraag hoe deze zorgplicht moet worden ingevuld in het kader van het besmettingsrisico dat het coronavirus met zich meebrengt. Van een werkgever wordt verlangd dat hij rekening houdt met wat er over het risico bekend is en wat over het bestrijden en beperking van het risico bekend is. Daarom is het belangrijk dat je als werkgever de aanwijzingen van het RIVM en van de overheid (op)volgt én dat je actief controleert of werknemers zich aan deze aanwijzingen houden. Communiceer de aanwijzingen/het beleid richting werknemers en stel bij of vul aan als er nieuwe aanwijzingen beschikbaar komen.

Een werknemer zal moeten aantonen dat de besmetting op het werk heeft plaatsgevonden. Dat zal niet eenvoudig zijn, maar hij wordt hierbij door de wet geholpen als een werkgever niet voldoet aan de zorgplicht. Daarom is het als werkgever belangrijk aan de zorgplicht te voldoen.

Hoe dient een schoolbestuur om te gaan met schoolreizen die niet gemaakt kunnen worden en de daarvoor gemaakte kosten? En hoe zit het met de (vrijwillige) ouderbijdrage?

Wij adviseren om de contracten die zijn gesloten te controleren en de algemene voorwaarden te bestuderen inzake bepalingen/clausules over onvoorziene omstandigheden en overmacht. Daarnaast is verstandig na te gaan of de verzekering de kosten dekt. Helaas is corona overmacht waardoor verzekeraars in veel gevallen niets zullen vergoeden, ook niet aan de bedrijven waar de schoolreizen georganiseerd zijn. Het is dus zaak om gezamenlijk te kijken naar een oplossing.

OCW geeft aan dat de kosten die scholen al hebben gemaakt en niet meer vergoed krijgen van bedrijven waar de schoolreizen gepland zijn, van de Rijksbekostiging betaald kunnen worden. Er is hier sprake van bijzondere omstandigheden en overmacht. Het is in dit geval verklaarbaar en uitlegbaar dat er geen prestatie staat tegenover de gedane uitgave(n).

Als een schoolbestuur nog geen kosten heeft gemaakt of de kosten kan terugkrijgen, staat het schoolbesturen vrij om de vrijwillige ouderbijdrage terug te betalen aan ouders of om er (later) andere activiteiten voor leerlingen voor te organiseren. Als scholen de kosten al hebben gemaakt en betaald vanuit de vrijwillige ouderbijdrage en deze niet kunnen terugkrijgen, dan ligt het niet in de rede dat ouders worden gecompenseerd vanuit de Rijksbekostiging.

Het schoolbestuur maakt nu extra kosten aan de intensieve schoonmaak en de hygiënemaatregelen om de verspreiding van corona te voorkomen. Maakt de PO-Raad zich hard voor extra middelen om deze intensieve schoonmaak en hygiënemaatregelen te kunnen bekostigen?

Naar aanleiding van ons overleg met OCW is al extra geld beschikbaar gesteld voor computers voor leerlingen die er nog geen hebben, voor het tegengaan van opgelopen achterstanden en voor de noodopvang. Wij inventariseren nu welke overige extra kosten schoolbesturen moeten maken in het kader van de corona-crisis en zullen hierover nog het gesprek met OCW gaan voeren. Mede door afnemende financiële ruimte van het kabinet als gevolg van de maatregelen om verspreiding van het virus tegen te gaan en het pakket van noodmaatregelen, wijst OCW echter al nadrukkelijk op de financiële reserves in het PO die de afgelopen jaren zijn toegenomen en van waaruit eventuele incidentele uitgaven gefinancierd moeten kunnen worden.

Dienen de protocollen als aangepaste RI&E of dien ik een apart RI&E check te doen?

Werkgevers hebben volgens de Arbowet een zorgplicht. Die bepaalt dat zij moeten zorgen dat werknemers hun werk veilig en gezond kunnen doen. De risico’s die werknemers in de organisatie lopen, dienen te worden vastgelegd in een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Bij de RI&E hoort ook een plan van aanpak. Als de arbeidsomstandigheden in de organisatie veranderen, moet de ook RI&E (en het plan van aanpak) worden aangepast. De RI&E moet ter toetsing worden voorgelegd aan een arbodienst of gecertificeerde deskundige. De P(G)MR heeft instemmingsrecht.  

Het volgen van de protocollen vervangt niet de verplichting om een RI&E op te stellen en/of aan te passen. Een corona-protocol heeft namelijk geen juridische status. Daarom is verstandig om op korte termijn de RI&E en het plan van aanpak aan te vullen met maatregelen uit het protocol en eventuele eigen maatregelen.  

Hoe zit het met de (rol van de) medezeggenschap in het kader van het heropenen van de scholen?

A: in het protocol staat hierover:

“Bij de uitvoering van dit protocol wordt de medezeggenschapsraad betrokken op basis van de WMS, waarbij de termijnen voor overleg in redelijkheid worden ingevuld, zodanig dat snel besluiten kunnen worden genomen.”

Als algemeen advies geldt dat het verstandig is je (G)MR goed te informeren en te betrekken bij alle onderwerpen die in deze corona-tijden spelen. Verder kunnen, afhankelijk van de wijze waarop scholen/schoolbesturen geven aan het heropenen van de scholen, specifieke medezeggenschapsrechten spelen.

Hieronder staan de belangrijkste bevoegdheden van de (P)(G)MR opgesomd die een rol kunnen spelen bij het heropenen van de scholen en het toepassen van de protocollen:

Gezien deze bevoegdheden van de (P)(G)MR, is het van belang om uw medezeggenschap erbij te betrekken. Bedenkt u dat bijvoorbeeld het vormgeven van het criterium van 1,5 meter afstand iets betekent voor de organisatie van uw school (adviesbevoegdheid MR). 

Maar de medezeggenschap is breder. De volgende bevoegdheden van het ouders/leerlingendeel van de MR zouden bijvoorbeeld ook een rol kunnen spelen:

Het is aan te raden om goede proces- en werkafspraken te maken met de medezeggenschap.

Mag de personeelskamer gebruikt worden voor/door het personeel?

Wij adviseren om met zo min mogelijk personen in de personeelskamer aanwezig te zijn en – contact te vermijden – en om direct na schooltijd naar huis te gaan.

Beoordeelt de inspectie de eindtoetsresultaten 2020?

Door het ontbreken van de eindtoetsresultaten in 2020 is het voor de inspectie op dit moment niet mogelijk om de leerresultaten van een school te beoordelen. De inspectie behoort daarvoor namelijk te kijken naar de eindtoetsresultaten van drie opeenvolgende jaren. Met een spoedwet wordt ervoor gezorgd dat de inspectie, zodra er in mei 2021 weer actuele eindtoetsresultaten zijn, de leerresultaten weer kan beoordelen, doordat de inspectie tijdelijk mag kijken naar de laatste drie jaar waarin de eindtoets daadwerkelijk is afgenomen. De Tweede Verzamelspoedwet COVID-19 is inmiddels ingediend bij de Tweede Kamer en moet op 1 augustus in werking treden.

In het komende schooljaar zal de inspectie de leerresultaten in sommige gevallen nog niet kunnen beoordelen. Alleen wanneer vaststaat dat deze voldoen is dat mogelijk, anders is sprake van ‘geen oordeel’ op dit punt. Meer informatie over de wijze waarop de inspectie tot mei 2021 naar de leerresultaten kijkt, vindt u op de website van de inspectie. Het wegvallen van de eindexamenresultaten heeft in het vo niet een vergelijkbaar effect, omdat de inspectie in het vo kijkt naar meerdere indicatoren.

Terug